{"id":2697,"date":"2021-12-05T07:56:38","date_gmt":"2021-12-05T07:56:38","guid":{"rendered":"https:\/\/medicate.peacefulqode.com\/?p=2697"},"modified":"2022-07-21T11:29:35","modified_gmt":"2022-07-21T07:29:35","slug":"covid-19-ev%c9%99-yazilandan-sonra-musahid%c9%99-ucun-tovsiy%c9%99l%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/saglamhayat.az\/?p=2697","title":{"rendered":"COVID-19: ev\u0259 yaz\u0131landan sonra m\u00fc\u015fahid\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn  t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2697\" class=\"elementor elementor-2697\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-34d4a24 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"34d4a24\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-827aab5\" data-id=\"827aab5\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-384b5d1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"384b5d1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>X\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdiril\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti (80%) viral pnevmoniya il\u0259 adi klinik \u015f\u00f6b\u0259d\u0259 izl\u0259nildiyi halda, 20%-i m\u00fcalic\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131r ki, bunlar\u0131n da t\u0259xmin\u0259n 5%-i intubasiya olunur.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26b03e7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"26b03e7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>X\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdiril\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti (80%) viral pnevmoniya il\u0259 adi klinik \u015f\u00f6b\u0259d\u0259 izl\u0259nildiyi halda, 20%-i m\u00fcalic\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131r ki, bunlar\u0131n da t\u0259xmin\u0259n 5%-i intubasiya olunur. Covid-19-un uzunm\u00fcdd\u0259tli f\u0259sadlar\u0131 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flasa da, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 SARS v\u0259 MERS t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda, bu f\u0259sadlar\u0131n \u0259sas\u0259n t\u0259n\u0259ff\u00fcs sistemini \u0259hat\u0259 etdiyi ayd\u0131n olur. Radioloji v\u0259 klinik simptomlar g\u00f6zl\u0259nil\u0259n a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131n interstisial a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259liyi v\u0259 pulmonar vaskulyar x\u0259st\u0259likl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p><p>COVID-19 x\u0259st\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u015fahid\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259krar radioloji m\u00fcayin\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn optimal vaxt m\u0259lum deyil. Britaniya Torakal C\u0259miyy\u0259tinin (BTS) haz\u0131rk\u0131 t\u0259limatlar\u0131nda bakterial v\u0259 ya viral pnevmoniyadan 6 h\u0259ft\u0259 sonra d\u00f6\u015f q\u0259f\u0259sinin n\u0259zar\u0259t rentgenoqrafiyas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilir. Amerika Torakal C\u0259miyy\u0259tinin (ATS) t\u0259limat\u0131nda rutin t\u0259qib t\u00f6vsiy\u0259 edilmir v\u0259 radioloji rezolyusiya \u00fc\u00e7\u00fcn optimal vaxt\u0131n 12 h\u0259ft\u0259 oldu\u011fu bildirilir.<\/p><p>MERS v\u0259 SARS-dan f\u0259rqli olaraq, k\u0259skin COVID-19 infeksiyas\u0131nda venoz tromboemboliya v\u0259 in situ tromboz riski y\u00fcks\u0259kdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, radioloji rezolyusiyan\u0131n t\u0259qibi il\u0259 yana\u015f\u0131, post COVID-19 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xroniki tromboembolik x\u0259st\u0259lik v\u0259 a\u011fciy\u0259r hipertenziyas\u0131 (PH) bax\u0131m\u0131ndan m\u00fc\u015fahid\u0259 t\u0259l\u0259b olunur.<\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Reanimasiya \u00f6n\u00fc \u00a0\u015f\u00f6b\u0259y\u0259 (intensiv terapiya \u015f\u00f6b\u0259si) \u00a0v\u0259 ya reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 yerl\u0259\u015fdiril\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rin monitorinqi<\/strong><\/span><\/p><p><strong>\u00a0<\/strong>Birinci x\u0259st\u0259 qrupu \u201cklinik v\u0259 radioloji c\u0259h\u0259td\u0259n a\u011f\u0131r COVID-19 pnevmoniyas\u0131 diaqnozu qoyulmu\u015f v\u0259 reanimasiya \u00f6n\u00fc v\u0259 ya reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 izl\u0259nil\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rdir\u201d. Bu qrup x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 4-6 h\u0259ft\u0259d\u0259n sonra \u00fcz-\u00fcz\u0259 v\u0259 ya telefonla:<\/p><p><span style=\"color: #000000;\">N\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131n v\u0259 m\u00fcalic\u0259 planlay\u0131n.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Yeni pulmonar emboliya simptomlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131n.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Simptomlara uy\u011fun m\u00fcalic\u0259 planlay\u0131n.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Ehtiyaca uy\u011fun olaraq oksigen d\u0259st\u0259yi t\u0259min edin.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Psixososial d\u0259st\u0259k verin.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">T\u0259\u015fvi\u015f, yor\u011funluq, post-covid \u00f6sk\u00fcr\u0259k v\u0259 yeni diaqnoz qoyulmu\u015f tromboembolik hadis\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259sini planlay\u0131n.<\/span><\/p><p>Bu x\u0259st\u0259 qrupu 12-ci h\u0259ft\u0259nin sonunda tam klinik qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259d\u0259n v\u0259 d\u00f6\u015f q\u0259f\u0259sinin rentgenoqrafiyas\u0131ndan ke\u00e7m\u0259lidir. D\u00f6\u015f q\u0259f\u0259sinin rentgenoqrafiyas\u0131 normald\u0131rsa (ki\u00e7ik seqmentar atelektazlar istisna olmaqla) v\u0259 kliniki simptomlar yoxdursa, h\u0259min \u015f\u0259xsin m\u00fc\u015fahid\u0259si dayand\u0131r\u0131la bil\u0259r. D\u00f6\u015f q\u0259f\u0259sinin rentgenoqrafiyas\u0131nda g\u00f6zl\u0259nil\u0259n yax\u015f\u0131la\u015fma ba\u015f verm\u0259dikd\u0259:<\/p><p><span style=\"color: #000000;\">TLco daxil olmaqla tam a\u011fciy\u0259r funksiyas\u0131 testl\u0259ri;<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">6 d\u0259qiq\u0259lik g\u0259zinti testi v\u0259 oksigen saturasiyas\u0131 monitorinqi;<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Exokardioqrafiya;<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">B\u0259l\u011f\u0259m ifraz\u0131 varsa b\u0259l\u011f\u0259m analizi;<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Pulmonar reabilitasiya;<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Pulmonar emboliyan\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya k\u0259skin x\u0259st\u0259lik d\u0259 inki\u015faf edibs\u0259, emboliyan\u0131n a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Reanimasiya \u00f6n\u00fc v\u0259 ya reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 m\u00fcalic\u0259 almayan x\u0259st\u0259l\u0259rin t\u0259qibi<\/strong><\/span><\/p><p>Reanimasiya \u00f6n\u00fc v\u0259 ya reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 izl\u0259nilm\u0259mi\u015f y\u00fcng\u00fcl v\u0259 ya orta d\u0259r\u0259c\u0259li klinik v\u0259 radioloji COVID-19 pnevmoniyas\u0131 olan x\u0259st\u0259l\u0259rin 12-ci h\u0259ft\u0259nin sonunda \u00e7\u0259kilmi\u015f d\u00f6\u015f q\u0259f\u0259si rentgenoqrafiyas\u0131 normal v\u0259 ya normala yax\u0131n olduqda, onlar\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259si dayand\u0131r\u0131la bil\u0259r.<\/p><p>Bu m\u00fc\u015fahid\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259ngn\u0259f\u0259slik, sin\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 ya \u00f6sk\u00fcr\u0259k \u0259lam\u0259tl\u0259rinin davam etdiyi a\u015fkar edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r pulmonar emboliya, interstisial a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259liyi v\u0259 ya ikincili infeksiya bax\u0131m\u0131ndan <em><strong>qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidirl\u0259r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259:<\/strong><\/em><\/p><p><em><strong><span style=\"color: #000000;\">Y\u00fcks\u0259k rezolyusiyal\u0131 a\u011fciy\u0259r tomoqrafiyas\u0131 v\u0259 ya a\u011fciy\u0259r komp\u00fcter tomoqrafiyas\u0131 angioqrafiyas\u0131;<\/span><\/strong><\/em><\/p><p><em><strong><span style=\"color: #000000;\">Saturasiyan\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259si il\u0259 g\u0259zinti testi;<\/span><\/strong><\/em><\/p><p><em><strong><span style=\"color: #000000;\">Exokardioqrafiya m\u00fcayin\u0259si apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/em><\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><strong>COVID-19-da a\u011fciy\u0259r emboliyas\u0131n\u0131n t\u0259qibi nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/span><\/p><p>K\u0259skin x\u0259st\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 a\u011fciy\u0259r emboliyas\u0131 a\u015fkar edil\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259r xroniki tromboembolik pulmonar hipertenziya bax\u0131m\u0131ndan izl\u0259nilm\u0259lidir. Bel\u0259 bir simptom yoxdursa, antikoaqulyant terapiya 3 aydan sonra dayand\u0131r\u0131la bil\u0259r. K\u0259skin x\u0259st\u0259lik zaman\u0131 hiperkoaqulopatiya \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 a\u011fciy\u0259r emboliyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn profilaktikaya ba\u015flamaq v\u0259 izl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p><p>D-dimer qeyri-spesifik k\u0259skin faza reaktant\u0131d\u0131r. K\u0259skin iltihabi x\u0259st\u0259likl\u0259r, pnevmoniya v\u0259 sepsisl\u0259rd\u0259 miqdar\u0131 y\u00fcks\u0259lir.<\/p><p>K\u0259skin COVID-19 hallar\u0131nda y\u00fcks\u0259k a\u015fkarlanmas\u0131na s\u0131x rast g\u0259linir v\u0259 pis proqnoz g\u00f6st\u0259ricisidir. Venoz tromboemboliyan\u0131n kliniki simptomu olmayan x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 normal D-dimer s\u0259viyy\u0259si il\u0259 k\u0259skin tromb istisna ed\u0259 bil\u0259r.<\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 diqq\u0259t yetirilm\u0259li olan dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r n\u0259l\u0259rdir?<\/strong><\/span><\/p><p><strong>\u00a0<\/strong>B\u00f6yr\u0259k funksiyalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na s\u0131x rast g\u0259linir v\u0259 miokardit kimi \u00fcr\u0259k probleml\u0259ri bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumatlar vard\u0131r. Psixoloji poz\u011funluqlar da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p><p>\u0130nci Laboratoriyalar\u0131 olaraq sizin \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Post-COVID-19 M\u00fcayin\u0259 Paketind\u0259n yararlanaraq \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131q durumunuz haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Post-COVID-19 M\u00fcayin\u0259 Paketi<\/strong><\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">NCOV IgM (Anticisim)<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">NCOV Total<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Troponin<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">D Dimer<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Hemoqram<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">CRP<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Ferritin<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Ql\u00fckoza<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Amilaza<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Lipaza<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Sedimentasya<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Kreatinin<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">ALT<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">AST<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">ALP<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">LDH<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">D Vitamini<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Xolesterol<\/span><\/p><p>Koronavirus diaqnozu qoyulan x\u0259st\u0259l\u0259r 4-c\u00fc h\u0259ft\u0259d\u0259n sonra paketimizd\u0259n yararlana bil\u0259rl\u0259r. Apar\u0131lacaq testl\u0259r konsultant m\u00fct\u0259x\u0259ssis h\u0259kiml\u0259rimiz t\u0259r\u0259find\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259c\u0259k. X\u0259st\u0259l\u0259rimiz\u0259 \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>It is a long established fact that a reader will be distracted by the readable content of a page when looking at its layout.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16934,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2697","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbrlr"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2697"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16935,"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2697\/revisions\/16935"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16934"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/saglamhayat.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}